Πυρκαγιές και καπνός: Οδηγός προστασίας για μικρούς και μεγάλους

Οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές δεν απειλούν μόνο το φυσικό περιβάλλον και τις περιουσίες. Ο καπνός που παράγεται μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την υγεία ακόμη και ανθρώπων που βρίσκονται αρκετά χιλιόμετρα μακριά από το ενεργό μέτωπο.

Μικροσκοπικά σωματίδια, στάχτη και αέρια που απελευθερώνονται κατά την καύση μεταφέρονται μέσω της ατμόσφαιρας και μπορούν να επιβαρύνουν το αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα.

Με αφορμή τις εκτεταμένες πυρκαγιές που σημειώνονται σε διάφορες περιοχές της χώρας, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος υπενθυμίζει βασικά μέτρα προστασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.

Γιατί ο καπνός είναι επικίνδυνος

Ο καπνός από μια πυρκαγιά δεν αποτελείται μόνο από ορατή στάχτη.

Περιέχει πολύ μικρά αιωρούμενα σωματίδια, μονοξείδιο του άνθρακα και διάφορες χημικές ουσίες που παράγονται από την καύση δέντρων, φυτών αλλά και τεχνητών υλικών.

Η εισπνοή τους μπορεί να προκαλέσει:

• ερεθισμό στα μάτια και στον λαιμό,
• βήχα,
• δυσκολία στην αναπνοή,
• επιδείνωση άσθματος,
• επιδείνωση χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας,
• επιβάρυνση καρδιολογικών προβλημάτων.

Σε ανθρώπους με ήδη επιβαρυμένη υγεία, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικότερες.

Ποιοι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Οι γιατροί επισημαίνουν ότι υπάρχουν ομάδες που είναι περισσότερο ευάλωτες στις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τις πυρκαγιές.

Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• τα παιδιά,
• οι ηλικιωμένοι,
• οι έγκυες,
• τα άτομα με άσθμα,
• οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα,
• όσοι πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις.

Για τις ομάδες αυτές συνιστάται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή και περιορισμός της έκθεσης στον καπνό.

Παραμείνετε σε εσωτερικούς χώρους

Όταν στην ατμόσφαιρα υπάρχει έντονος καπνός, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η παραμονή σε κλειστό χώρο.

Οι ειδικοί συστήνουν:

• να παραμένουν κλειστά τα παράθυρα,
• να διατηρούνται κλειστές οι πόρτες όσο είναι δυνατό,
• να αποφεύγεται ο συχνός αερισμός όταν η ποιότητα του αέρα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη.

Αν χρησιμοποιείται κλιματιστικό, είναι προτιμότερο να λειτουργεί σε ανακυκλοφορία αέρα, όταν αυτό είναι εφικτό.

Τι ισχύει μέσα στο αυτοκίνητο

Η προστασία δεν αφορά μόνο το σπίτι.

Εάν είναι απαραίτητη η μετακίνηση, συνιστάται να παραμένουν κλειστά τα παράθυρα του αυτοκινήτου.

Παράλληλα, καλό είναι να χρησιμοποιείται η λειτουργία ανακυκλοφορίας του αέρα ώστε να περιορίζεται η είσοδος καπνού στην καμπίνα.

Πότε χρειάζεται μάσκα

Σε περιπτώσεις όπου η έξοδος από το σπίτι είναι αναπόφευκτη, οι ειδικοί προτείνουν τη χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, όπως τύπου FFP2 ή KN95, που εφαρμόζει σωστά στο πρόσωπο.

Οι απλές χειρουργικές μάσκες δεν προσφέρουν την ίδια προστασία απέναντι στα πολύ μικρά αιωρούμενα σωματίδια του καπνού.

Η σωστή εφαρμογή της μάσκας είναι εξίσου σημαντική με τον τύπο της.

Αποφύγετε την άσκηση σε εξωτερικούς χώρους

Η σωματική δραστηριότητα αυξάνει τον ρυθμό της αναπνοής.

Έτσι, όταν υπάρχει καπνός στην ατμόσφαιρα, εισπνέεται μεγαλύτερη ποσότητα επιβαρυντικών σωματιδίων.

Για τον λόγο αυτό καλό είναι να αναβάλλονται:

• το τρέξιμο,
• η ποδηλασία,
• η έντονη γυμναστική,
• κάθε απαιτητική σωματική εργασία σε εξωτερικούς χώρους,

μέχρι να βελτιωθεί η ποιότητα του αέρα.

Προσοχή στα συμπτώματα

Ορισμένα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται.

Ιδιαίτερα αν εμφανιστούν:

• έντονη δύσπνοια,
• πόνος στο στήθος,
• παρατεταμένος βήχας,
• ζάλη,
• σύγχυση,
• επιδείνωση άσθματος,

είναι σημαντικό να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια.

Άτομα που χρησιμοποιούν εισπνεόμενη αγωγή για το άσθμα ή άλλη χρόνια πάθηση πρέπει να συνεχίσουν κανονικά τη θεραπεία τους και να ακολουθούν τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Μην υποτιμάτε τη στάχτη

Ακόμη και μετά την κατάσβεση μιας πυρκαγιάς, η στάχτη μπορεί να συνεχίσει να δημιουργεί προβλήματα.

Με τον αέρα μπορεί να επαναιωρείται και να εισπνέεται εύκολα.

Κατά τον καθαρισμό εξωτερικών χώρων συνιστάται η χρήση κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας και η αποφυγή ενεργειών που σηκώνουν μεγάλες ποσότητες σκόνης και στάχτης στον αέρα.

Η καλύτερη προστασία είναι η πρόληψη

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η έγκαιρη λήψη απλών μέτρων μπορεί να μειώσει σημαντικά την έκθεση στον καπνό.

Η παραμονή σε ασφαλή χώρο, η αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων, η χρήση κατάλληλης μάσκας όταν χρειάζεται και η άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε περίπτωση έντονων συμπτωμάτων αποτελούν τις σημαντικότερες οδηγίες.

Οι πυρκαγιές μπορεί να διαρκέσουν αρκετές ημέρες, όμως η προστασία της υγείας ξεκινά από τις καθημερινές επιλογές που κάνουμε όσο η ατμόσφαιρα παραμένει επιβαρυμένη.