Φωτιά σε Αττική και Βοιωτία: Το 55% της καμένης έκτασης χάθηκε μέσα σε δύο νύχτες

Νέα στοιχεία για τη μεγάλη πυρκαγιά που έπληξε την Αττική και τη Βοιωτία αποτυπώνουν με αριθμούς την ταχύτητα με την οποία εξαπλώθηκε το πύρινο μέτωπο. Η προκαταρκτική ανάλυση της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας FLAME της Μονάδας METEO του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δείχνει ότι περισσότερα από τα μισά στρέμματα που τελικά κάηκαν καταστράφηκαν μέσα σε μόλις δύο νύχτες.

Συνολικά, σύμφωνα με την ανάλυση που βασίστηκε και σε δορυφορικά δεδομένα, η πυρκαγιά κατέκαψε 111.732 στρέμματα σε χρονικό διάστημα περίπου 91 ωρών, από το πρωί της 31ης Ιουλίου έως το πρωί της 4ης Αυγούστου 2026.

Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι περίπου 55% της συνολικής καμένης έκτασης καταστράφηκε κατά τη διάρκεια δύο νυχτερινών περιόδων.

Η φωτιά ξεκίνησε στη Βοιωτία

Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε το πρωί της 31ης Ιουλίου, βόρεια του Αγίου Βασιλείου Βοιωτίας.

Σύμφωνα με την ανακατασκευή της πορείας της πυρκαγιάς, οι φλόγες κινήθηκαν αρχικά προς το παραλιακό μέτωπο, με αποτέλεσμα μέσα στις πρώτες περίπου δέκα ώρες να έχουν καεί περισσότερα από 15.000 στρέμματα.

Η αρχική αυτή εξάπλωση αποτέλεσε ουσιαστικά την αφετηρία μιας πολύ μεγαλύτερης πυρκαγιάς, η οποία τις επόμενες ημέρες επεκτάθηκε σε σημαντικό τμήμα της Αττικοβοιωτίας.

Η εξέλιξη της φωτιάς δεν ήταν ομοιόμορφη. Υπήρχαν χρονικά διαστήματα όπου η εξάπλωση ήταν σχετικά περιορισμένη και άλλα στα οποία το μέτωπο μεγάλωνε με εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό.

Η πρώτη δύσκολη νύχτα

Ιδιαίτερα κρίσιμη ήταν η νύχτα από τις 31 Ιουλίου προς την 1η Αυγούστου.

Μέσα σε περίπου 12 ώρες, από τις 19:00 της 31ης Ιουλίου έως τις 07:00 της 1ης Αυγούστου, η πυρκαγιά κατέκαψε σχεδόν 34.000 στρέμματα.

Καθοριστικό ρόλο στην ταχύτητα της εξάπλωσης φαίνεται πως έπαιξαν οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι, οι οποίοι κατά τη συγκεκριμένη περίοδο ξεπέρασαν τα 80 χιλιόμετρα την ώρα.

Οι νυχτερινές ώρες αποδείχθηκαν έτσι ιδιαίτερα καταστροφικές, καθώς μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα το μέτωπο κατάφερε να διανύσει μεγάλες αποστάσεις και να επηρεάσει εκτεταμένες περιοχές.

Και δεύτερη νύχτα με μεγάλη εξάπλωση

Η εικόνα επαναλήφθηκε και κατά τη δεύτερη νύχτα, από την 1η προς τη 2α Αυγούστου.

Οι δύο συγκεκριμένες νύχτες αποτέλεσαν το πιο καταστροφικό κομμάτι της εξέλιξης της πυρκαγιάς. Συνολικά, περίπου 61.500 έως 61.700 στρέμματα, δηλαδή περίπου το 55% της τελικής καμένης έκτασης, καταστράφηκαν σε αυτές τις δύο χρονικές περιόδους.

Το στοιχείο αυτό δείχνει πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η συμπεριφορά μιας μεγάλης δασικής πυρκαγιάς από ώρα σε ώρα. Δεν πρόκειται απλώς για μια σταθερή γραμμική επέκταση του μετώπου, αλλά για μια δυναμική διαδικασία που επηρεάζεται από τον άνεμο, τη διαθέσιμη καύσιμη ύλη, το ανάγλυφο και τις τοπικές συνθήκες.

Πάνω από 2.000 στρέμματα την ώρα

Η ταχύτητα με την οποία κινήθηκε η πυρκαγιά σε ορισμένα χρονικά διαστήματα είναι ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί εντύπωση.

Κατά τις δύο νύχτες της μεγάλης εξάπλωσης, ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης της καμένης έκτασης ξεπέρασε τα 2.000 στρέμματα ανά ώρα.

Ένας τέτοιος ρυθμός σημαίνει ότι μέσα σε λίγες μόνο ώρες μπορεί να αλλάξει δραματικά η εικόνα μιας ολόκληρης περιοχής.

Για τις πυροσβεστικές δυνάμεις, τέτοιες συνθήκες δημιουργούν εξαιρετικά δύσκολο επιχειρησιακό περιβάλλον. Η αντιμετώπιση ενός μετώπου που μετακινείται γρήγορα απαιτεί συνεχή αναπροσαρμογή των δυνάμεων, ενώ παράλληλα πρέπει να προστατεύονται κατοικημένες περιοχές, υποδομές και ανθρώπινες ζωές.

Η συνολική καταστροφή σε αριθμούς

Από την έναρξη της πυρκαγιάς μέχρι την ολοκλήρωση της εξάπλωσής της, το συνολικό αποτύπωμα ανήλθε σε 111.732 στρέμματα.

Η εκτίμηση προέκυψε από ανάλυση της χρονικής εξέλιξης της φωτιάς με τη χρήση δορυφορικών δεδομένων και θερμών σημείων. Με αυτόν τον τρόπο οι ερευνητές μπόρεσαν να ανακατασκευάσουν την πορεία του μετώπου και να υπολογίσουν σε ποια χρονικά διαστήματα σημειώθηκε η μεγαλύτερη αύξηση της καμένης έκτασης.

Η συγκεκριμένη μέθοδος είναι ιδιαίτερα χρήσιμη μετά από μεγάλες πυρκαγιές, καθώς επιτρέπει στους επιστήμονες να εξετάσουν όχι μόνο το τελικό μέγεθος της καταστροφής αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή εξελίχθηκε.

Η ενέργεια της πυρκαγιάς

Εξίσου εντυπωσιακή είναι η εκτίμηση για την ενέργεια που απελευθερώθηκε κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς.

Σύμφωνα με την προκαταρκτική ανάλυση, η δορυφορικά εκτιμώμενη συνολική ενέργεια που απελευθερώθηκε ήταν τουλάχιστον 380 τερατζάουλ (TJ).

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, οι ερευνητές το συγκρίνουν ενεργειακά με περίπου έξι ατομικές βόμβες τύπου Χιροσίμα. Πρόκειται για σύγκριση της ποσότητας ενέργειας που απελευθερώθηκε και όχι για οποιαδήποτε σύγκριση ως προς τον τρόπο ή τις συνέπειες μιας πυρηνικής έκρηξης.

Η αναφορά αυτή αποτυπώνει το τεράστιο ενεργειακό φορτίο μιας πυρκαγιάς τέτοιας κλίμακας και βοηθά να γίνει κατανοητό γιατί ένα μεγάλο πύρινο μέτωπο μπορεί να δημιουργήσει δικές του ιδιαίτερα έντονες συνθήκες.

Γιατί οι νυχτερινές ώρες ήταν τόσο κρίσιμες

Το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης κάηκε μέσα στη νύχτα έχει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον.

Στις συγκεκριμένες περιόδους, οι ισχυροί άνεμοι συνέβαλαν στην ταχύτατη μεταφορά της φωτιάς. Όταν ένα πύρινο μέτωπο κινείται με μεγάλη ταχύτητα, η διαθέσιμη βλάστηση μπορεί να μετατραπεί πολύ γρήγορα σε καύσιμο, επιτρέποντας στη φωτιά να επεκτείνεται πριν υπάρξει δυνατότητα αποτελεσματικού περιορισμού της.

Η συμπεριφορά αυτή καταδεικνύει επίσης γιατί η αντιμετώπιση μιας μεγάλης πυρκαγιάς δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη θερμοκρασία. Ο άνεμος και η υγρασία της καύσιμης ύλης μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά τη δυναμική ενός μετώπου.

Τι δείχνουν τα δορυφορικά δεδομένα

Η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων επιτρέπει πλέον την παρακολούθηση μεγάλων πυρκαγιών με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια.

Οι επιστήμονες μπορούν να εξετάσουν τη θέση των θερμών σημείων, να παρακολουθήσουν την εξάπλωση ανά χρονικά διαστήματα και να δημιουργήσουν χάρτες που δείχνουν πώς μετακινήθηκε η πυρκαγιά.

Στην περίπτωση της Αττικοβοιωτίας, αυτή η ανάλυση επιτρέπει να φανεί καθαρά ότι η καταστροφή δεν εξελίχθηκε με τον ίδιο ρυθμό σε όλη τη διάρκεια των περίπου τεσσάρων ημερών.

Αντίθετα, υπήρχαν συγκεκριμένες χρονικές «εκρήξεις» εξάπλωσης, με τις δύο νύχτες να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της απώλειας έκτασης.

Ένα δύσκολο καλοκαίρι για την Αττική και τη Βοιωτία

Η συγκεκριμένη πυρκαγιά προστίθεται σε μια σειρά μεγάλων δασικών πυρκαγιών που έχουν δοκιμάσει τα τελευταία χρόνια την Ελλάδα.

Το μέγεθος της καμένης έκτασης στην Αττικοβοιωτία αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης ανίχνευσης και της δυνατότητας άμεσης επέμβασης όταν οι καιρικές συνθήκες ευνοούν την ταχύτατη εξάπλωση.

Ιδιαίτερα σε περιόδους με ισχυρούς ανέμους, ακόμη και μια πυρκαγιά που αρχικά φαίνεται διαχειρίσιμη μπορεί να μετατραπεί γρήγορα σε πολύ μεγαλύτερη απειλή.

Για αυτό και η επιστημονική ανάλυση της εξέλιξης μιας τέτοιας πυρκαγιάς δεν έχει μόνο ιστορικό ενδιαφέρον. Μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό της αντιπυρικής προστασίας, την αξιολόγηση των κινδύνων και την καλύτερη προετοιμασία των αρμόδιων υπηρεσιών.

Η εικόνα μετά την καταστροφή

Μετά την ολοκλήρωση της κύριας φάσης της πυρκαγιάς, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην αποτίμηση των ζημιών και στην επόμενη ημέρα για τις περιοχές που επλήγησαν.

Η αποκατάσταση μιας τόσο μεγάλης έκτασης δεν είναι υπόθεση λίγων ημερών. Χρειάζεται καταγραφή των ζημιών, προστασία του εδάφους από διάβρωση, παρακολούθηση των οικοσυστημάτων και, όπου απαιτείται, σχεδιασμός παρεμβάσεων για τη φυσική ή οργανωμένη αναγέννηση της βλάστησης.

Ταυτόχρονα, η ανάλυση της πυρκαγιάς από τους επιστήμονες μπορεί να προσφέρει σημαντικά στοιχεία για το πώς κινήθηκε το μέτωπο και ποιοι παράγοντες συνέβαλαν στην εξαιρετικά γρήγορη εξάπλωσή του.

Η καταστροφή των 111.732 στρεμμάτων στην Αττική και τη Βοιωτία αποτελεί, σε κάθε περίπτωση, ένα ιδιαίτερα μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Το γεγονός ότι το 55% της συνολικής έκτασης χάθηκε μέσα σε δύο μόνο νύχτες αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη σφοδρότητα με την οποία εξελίχθηκε η μεγάλη πυρκαγιά.