Ιός Δυτικού Νείλου: Συναγερμός στην Αττική – Αυξάνονται τα κρούσματα και η ανησυχία

Ανησυχία προκαλεί η αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική, με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών να ζητά εντατικοποίηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των κουνουπιών και μεγαλύτερη εγρήγορση από τους αρμόδιους φορείς.

Ο ΙΣΑ κάνει λόγο για δεκάδες κρούσματα στην Αττική και επισημαίνει ότι η φετινή επιδημιολογική εικόνα παρουσιάζει αισθητή διαφοροποίηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Παράλληλα, ζητά να ενισχυθούν οι δράσεις πρόληψης και καταπολέμησης των κουνουπιών, ώστε να περιοριστεί η περαιτέρω μετάδοση του ιού.

Η κατάσταση έχει ήδη αποτυπωθεί στις ανακοινώσεις του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, ο οποίος από τα τέλη Ιουλίου έχει προειδοποιήσει για ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική και έχει καλέσει τους πολίτες να λαμβάνουν συστηματικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια.

Τι έχει αλλάξει φέτος στην Αττική

Σύμφωνα με τον ΙΣΑ, η σημερινή δραστηριότητα του ιού διαφοροποιεί σημαντικά την εικόνα που είχε καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια.

Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι κατά την τετραετία 2020-2024 η παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική είχε παραμείνει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Η αυξημένη δραστηριότητα που παρατηρείται κατά τη φετινή περίοδο δημιουργεί, σύμφωνα με τον ΙΣΑ, ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μέτρων πρόληψης.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την καταγραφή ανθρώπινων περιστατικών. Η κυκλοφορία του ιού συνδέεται με την παρουσία μολυσμένων κουνουπιών και για τον λόγο αυτό η επιτήρηση του πληθυσμού των κουνουπιών αποτελεί βασικό μέρος της προσπάθειας περιορισμού της μετάδοσης.

Η αυξημένη δραστηριότητα κατά τους θερινούς μήνες είναι κάτι που οι υγειονομικές αρχές παρακολουθούν στενά, καθώς η μετάδοση του ιού είναι εποχική και σχετίζεται άμεσα με τη δραστηριότητα των κουνουπιών.

Ο ΕΟΔΥ είχε προειδοποιήσει από τον Ιούλιο

Η αυξημένη επιτήρηση δεν αποτελεί καινούργια εξέλιξη των τελευταίων ημερών.

Στις 30 Ιουλίου 2026, ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε ότι καταγράφεται ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου, ειδικά σε περιοχές της Αττικής. Παράλληλα, απηύθυνε σύσταση προς τους πολίτες να εφαρμόζουν με συνέπεια τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια.

Μάλιστα, το πρώτο περιστατικό της περιόδου μετάδοσης του 2026 είχε ανακοινωθεί ήδη από τις 9 Ιουλίου. Επρόκειτο για περιστατικό μηνιγγοεγκεφαλίτιδας σε άτομο ηλικίας άνω των 60 ετών, με πιθανότερο τόπο έκθεσης τον Βόρειο Τομέα Αθηνών και συγκεκριμένα τον Δήμο Αγίας Παρασκευής.

Έκτοτε, η επιτήρηση συνεχίστηκε και η εικόνα εξελίχθηκε, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να παρακολουθούν τόσο τα ανθρώπινα περιστατικά όσο και τα δεδομένα που αφορούν την κυκλοφορία του ιού.

Ποιες περιοχές της Αττικής έχουν καταγραφεί

Η εικόνα που έχει δημοσιεύσει ο ΕΟΔΥ περιλαμβάνει αρκετούς δήμους της Αττικής στις κατηγορίες των «επηρεαζόμενων» ή «υψηλού κινδύνου» περιοχών για την περίοδο μετάδοσης του 2026.

Στον Βόρειο Τομέα Αθηνών περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Αγία Παρασκευή, η Νέα Ιωνία και το Χαλάνδρι, ενώ ως περιοχές υψηλού κινδύνου έχουν χαρακτηριστεί, μεταξύ άλλων, το Μαρούσι, το Ηράκλειο και ο Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού.

Στην Ανατολική Αττική περιλαμβάνονται οι Δήμοι Σπάτων-Αρτέμιδος, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Κρωπίας, Λαυρεωτικής, Παλλήνης και Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, ενώ ως υψηλού κινδύνου έχουν χαρακτηριστεί η Παιανία και η Ραφήνα-Πικέρμι.

Στον Νότιο Τομέα Αθηνών περιλαμβάνεται η Γλυφάδα, ενώ στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών περιλαμβάνεται η 6η Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Αθηναίων.

Η συγκεκριμένη κατάταξη δεν σημαίνει ότι όλοι οι κάτοικοι των περιοχών αυτών έχουν μολυνθεί ή ότι υπάρχει ίδιος κίνδυνος σε κάθε γειτονιά. Ο χαρακτηρισμός χρησιμοποιείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες στο πλαίσιο της επιτήρησης και, μεταξύ άλλων, για την εφαρμογή πρόσθετων μέτρων που σχετίζονται με την ασφάλεια του αίματος και την αιμοεπαγρύπνηση.

Πώς μεταδίδεται ο ιός

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού.

Στην Ελλάδα, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, η μετάδοση παρουσιάζει εποχικό χαρακτήρα. Η δραστηριότητα των κουνουπιών αυξάνεται κατά τους θερμούς μήνες και για αυτό η περίοδος από το καλοκαίρι έως το φθινόπωρο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την επιτήρηση της νόσου.

Ο άνθρωπος δεν αποτελεί τον βασικό κρίκο στον κύκλο μετάδοσης του ιού. Τα κουνούπια μολύνονται κυρίως όταν τσιμπούν μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό σε ανθρώπους ή άλλα ζώα.

Αυτό σημαίνει ότι η παρουσία του ιού στο περιβάλλον μπορεί να προηγείται ή να συνοδεύει την εμφάνιση ανθρώπινων κρουσμάτων.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει

Οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή παρουσιάζουν πολύ ήπια συμπτωματολογία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως πυρετός, πονοκέφαλος, μυαλγίες, αδυναμία, ναυτία ή δερματικό εξάνθημα.

Υπάρχει όμως και ένα μικρότερο ποσοστό ασθενών που μπορεί να εμφανίσει σοβαρότερη νευρολογική νόσο. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν εκδηλώσεις όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα, οι οποίες χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τις μεγαλύτερες ηλικίες και από άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, καθώς ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι αυξημένος.

Τα μέτρα προστασίας παραμένουν το βασικό «όπλο»

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία που να εξαλείφει τον ιό του Δυτικού Νείλου, ούτε διαθέσιμο εμβόλιο για τον γενικό πληθυσμό.

Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη της έκθεσης στα κουνούπια αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο προστασίας.

Ο ΕΟΔΥ συστήνει τη χρήση εντομοαπωθητικών, ιδιαίτερα κατά τις ώρες που υπάρχει αυξημένη δραστηριότητα των κουνουπιών. Παράλληλα, χρήσιμη είναι η χρήση κατάλληλων ρούχων που καλύπτουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος.

Σημαντικό ρόλο μπορούν να έχουν και οι σίτες στα παράθυρα και στις πόρτες, καθώς περιορίζουν την είσοδο των κουνουπιών στο σπίτι.

Η χρήση κουνουπιέρας μπορεί επίσης να προσφέρει πρόσθετη προστασία, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αυξημένη έκθεση στα έντομα.

Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες στο σπίτι

Ένα σημαντικό μέρος της πρόληψης αφορά και το περιβάλλον γύρω από την κατοικία.

Τα κουνούπια μπορούν να αναπαραχθούν σε μικρές ποσότητες στάσιμου νερού. Για αυτό συνιστάται να απομακρύνονται ή να αδειάζουν συστηματικά δοχεία, γλάστρες, πιατάκια, κουβάδες και άλλα αντικείμενα όπου μπορεί να συγκεντρώνεται νερό.

Ακόμη και μικρές εστίες στάσιμου νερού μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία αναπαραγωγής κουνουπιών.

Η πρακτική αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά τους θερινούς μήνες, όταν οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον κύκλο ζωής των εντόμων.

Γιατί ο ΙΣΑ ζητά περισσότερα μέτρα

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών υποστηρίζει ότι η αυξημένη κυκλοφορία του ιού δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται.

Ο ΙΣΑ ζητά ουσιαστικά να ενισχυθούν οι δράσεις καταπολέμησης των κουνουπιών και να υπάρξει αυξημένη επαγρύπνηση, ώστε να περιοριστεί η πιθανότητα περαιτέρω αύξησης των περιστατικών.

Η παρέμβαση του Συλλόγου έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι υγειονομικές αρχές ήδη παρακολουθούν στενά την κατάσταση στην Αττική.

Η αντιμετώπιση ενός νοσήματος που μεταδίδεται από κουνούπια απαιτεί συνδυασμό δράσεων. Οι ψεκασμοί και οι παρεμβάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών αποτελούν μόνο ένα κομμάτι της πρόληψης. Εξίσου σημαντική είναι η ενημέρωση των πολιτών και η αποφυγή δημιουργίας εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών.

Η επιτήρηση συνεχίζεται

Ο ΕΟΔΥ δημοσιεύει τακτικά στοιχεία για την εξέλιξη της λοίμωξης και παρακολουθεί την εμφάνιση νέων περιστατικών.

Η εβδομαδιαία έκθεση της 5ης Αυγούστου 2026 αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης επιδημιολογικής επιτήρησης για την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης.

Η επιτήρηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εικόνα μπορεί να αλλάξει γρήγορα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η παρουσία κρουσμάτων σε μια περιοχή, τα δεδομένα από την επιτήρηση των κουνουπιών και οι περιβαλλοντικές συνθήκες αξιολογούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να προσδιοριστεί ο κίνδυνος.

Παράλληλα, ο χαρακτηρισμός συγκεκριμένων δήμων ως επηρεαζόμενων ή υψηλού κινδύνου συνδέεται και με μέτρα για την ασφάλεια του αίματος.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι κάτοικοι της Αττικής

Η αύξηση της δραστηριότητας του ιού δεν σημαίνει ότι κάθε τσίμπημα κουνουπιού οδηγεί σε λοίμωξη. Ωστόσο, η αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην περιοχή καθιστά σημαντικό να εφαρμόζονται συστηματικά τα μέτρα προστασίας.

Οι πολίτες καλό είναι να αποφεύγουν την έκθεση στα κουνούπια όσο αυτό είναι δυνατό, να χρησιμοποιούν εντομοαπωθητικά και να περιορίζουν τις εστίες στάσιμου νερού στις κατοικίες και στους εξωτερικούς χώρους.

Παράλληλα, όσοι εμφανίσουν συμπτώματα που μπορεί να συνδέονται με λοίμωξη και ιδιαίτερα νευρολογικά συμπτώματα θα πρέπει να αναζητούν άμεσα ιατρική συμβουλή.

Η φετινή εικόνα στην Αττική δείχνει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου παραμένει ένας υπαρκτός θερινός υγειονομικός κίνδυνος. Η αυξημένη επιτήρηση από τις αρχές, η αποτελεσματική καταπολέμηση των κουνουπιών και η ατομική προστασία αποτελούν τα βασικά εργαλεία για τον περιορισμό της μετάδοσης.

Με δεδομένο ότι η περίοδος μετάδοσης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, η προσοχή των υγειονομικών αρχών και των πολιτών παραμένει απαραίτητη τις επόμενες εβδομάδες.