Αλέξης Τσίπρας: Μείωση φόρων στους μισθωτούς, φορολόγηση του μεγάλου πλούτου και δημόσιος έλεγχος σε νερό και ενέργεια

Ένα διαφορετικό οικονομικό και αναπτυξιακό μοντέλο για την Ελλάδα περιγράφει ο Αλέξης Τσίπρας, παρουσιάζοντας τις βασικές κατευθύνσεις του σχεδίου του ενόψει των επόμενων πολιτικών ανακοινώσεων. Στο επίκεντρο των προτάσεών του βρίσκονται η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της μισθωτής εργασίας, η μεγαλύτερη συμμετοχή του μεγάλου πλούτου στα φορολογικά βάρη και η προστασία της μεσαίας τάξης και της επιχειρηματικότητας από νέες επιβαρύνσεις.

Παράλληλα, ο πρώην πρωθυπουργός τοποθετείται για μια σειρά ζητημάτων που ξεπερνούν τη φορολογία. Μεταξύ άλλων αναφέρεται στην πολιτική προστασία και την πρόληψη των πυρκαγιών, στον δημόσιο χαρακτήρα των δικτύων νερού και ενέργειας, στην ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και στις αλλαγές που θεωρεί ότι πρέπει να γίνουν στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης.

Οι συγκεκριμένες θέσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη πολιτική πρόταση, η οποία σύμφωνα με τον ίδιο δεν περιορίζεται στο πώς θα διανεμηθούν τα διαθέσιμα εισοδήματα, αλλά αφορά και την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Στο επίκεντρο η φορολογία της μισθωτής εργασίας

Βασικός άξονας της οικονομικής πρότασης που παρουσιάζει ο Αλέξης Τσίπρας είναι η ελάφρυνση των μισθωτών.

Όπως υποστηρίζει, η σχέση ανάμεσα στη φορολογία της εργασίας και στη φορολογία του κεφαλαίου χρειάζεται να επανεξεταστεί. Η λογική που περιγράφει είναι ότι οι εργαζόμενοι δεν θα πρέπει να σηκώνουν δυσανάλογο μέρος των φορολογικών βαρών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πίεση για τα νοικοκυριά.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, το σχέδιο που θα παρουσιάσει προβλέπει μείωση της φορολογίας στη μισθωτή εργασία. Πρόκειται για μία από τις βασικές δεσμεύσεις που θέτει στο πλαίσιο της οικονομικής του πρότασης.

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η τελική διαφορά ανάμεσα στον ονομαστικό μισθό και στο διαθέσιμο εισόδημα επηρεάζεται από φόρους και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις.

Μια φορολογική ελάφρυνση στους μισθωτούς, εφόσον υλοποιηθεί, θα μπορούσε να μεταφραστεί σε υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα. Από την άλλη πλευρά, κάθε αλλαγή στη φορολογία πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένο σχεδιασμό για το δημοσιονομικό κόστος και για το πώς θα καλυφθούν οι απώλειες εσόδων.

«Δεν θα αυξηθούν οι φόροι» για επιχειρηματικότητα και μεσαία τάξη

Ο Αλέξης Τσίπρας διαχωρίζει τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου από τη φορολόγηση της επιχειρηματικότητας και της μεσαίας τάξης.

Στο πλαίσιο των δηλώσεών του δεσμεύεται ότι δεν θα υπάρξει πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση για την επιχειρηματικότητα και τη μεσαία τάξη. Αντίθετα, η κατεύθυνση που περιγράφει είναι να αναζητηθούν μεγαλύτερα φορολογικά έσοδα από τα υψηλότερα επίπεδα πλούτου.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτελεί βασικό στοιχείο της πολιτικής του πρότασης, καθώς επιχειρεί να διαχωρίσει δύο έννοιες που συχνά αντιμετωπίζονται ενιαία στον δημόσιο διάλογο: την επιχειρηματική δραστηριότητα και τη συσσώρευση πολύ μεγάλου πλούτου.

Σύμφωνα με τη θέση που εκφράζει, η οικονομική δραστηριότητα και οι επενδύσεις δεν θα πρέπει να επιβαρυνθούν με νέες αυξήσεις φόρων, ενώ η φορολογική πολιτική θα πρέπει να στραφεί περισσότερο προς εκείνους που διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα.

Στο στόχαστρο και το τέλος επιτηδεύματος

Στις προτάσεις του περιλαμβάνεται επίσης η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, το οποίο χαρακτηρίζει άδικο.

Το σκεπτικό που παρουσιάζει είναι ότι μια οριζόντια επιβάρυνση δεν λαμβάνει πάντοτε υπόψη τις πραγματικές οικονομικές διαφορές ανάμεσα σε μια μικρή επιχείρηση και σε μια πολύ μεγαλύτερη εταιρεία.

Η συζήτηση για τη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών και των επιχειρήσεων παραμένει διαχρονικά ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα της ελληνικής οικονομικής πολιτικής. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη για σταθερά δημόσια έσοδα και αποτελεσματικούς φορολογικούς ελέγχους και από την άλλη η ανάγκη να μην δημιουργούνται αντικίνητρα για την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Η πρόταση για κατάργηση του τέλους εντάσσεται σε αυτή την ευρύτερη συζήτηση.

Πώς θα χρηματοδοτηθούν οι φορολογικές ελαφρύνσεις

Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που προκύπτουν κάθε φορά που ένα πολιτικό σχέδιο προβλέπει μειώσεις φόρων είναι η χρηματοδότησή τους.

Ο Αλέξης Τσίπρας συνδέει τη δική του πρόταση με την αντιμετώπιση της διαφθοράς, των απευθείας αναθέσεων και πρακτικών που, όπως υποστηρίζει, προκαλούν απώλειες για το Δημόσιο.

Η πολιτική του θέση είναι ότι ο περιορισμός τέτοιων φαινομένων μπορεί να δημιουργήσει δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές.

Πρόκειται για ένα σημείο που αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς η εξοικονόμηση δημόσιων πόρων από την αντιμετώπιση της διαφθοράς αποτελεί έναν στόχο που χρειάζεται συγκεκριμένα μέτρα, μηχανισμούς ελέγχου και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Φορολόγηση πλούτου αντί νέων βαρών στη μεσαία τάξη

Η έννοια της φορολόγησης του πλούτου βρίσκεται στον πυρήνα της πρότασης που παρουσιάζει ο Αλέξης Τσίπρας.

Η επιχειρηματολογία του βασίζεται στην άποψη ότι οι πολύ μεγάλες περιουσίες και η συγκέντρωση οικονομικής ισχύος σε περιορισμένο αριθμό προσώπων δημιουργούν διαφορετικές δυνατότητες φορολογικής συνεισφοράς σε σχέση με τα μεσαία εισοδήματα.

Η συζήτηση για τη φορολόγηση του πλούτου, πάντως, δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό ζήτημα. Αντίστοιχες συζητήσεις έχουν γίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς οι κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να συνδυάσουν δημοσιονομική σταθερότητα, κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη.

Για την Ελλάδα, το ερώτημα είναι ιδιαίτερα σύνθετο, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή στη φορολογική πολιτική θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο την ανάγκη για επενδύσεις όσο και την ανάγκη για δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών.

Νέο παραγωγικό μοντέλο με λιγότερη εξάρτηση από τον τουρισμό

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν περιορίζει την οικονομική του πρόταση στη φορολογία.

Ένα δεύτερο μεγάλο σκέλος αφορά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Όπως υποστηρίζει, η Ελλάδα χρειάζεται να αυξήσει το μέγεθος της οικονομίας και να ενισχύσει τομείς πέρα από τον τουρισμό και το real estate.

Στο σχέδιό του δίνεται μεγαλύτερη σημασία στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, στη βιομηχανία και γενικότερα στην παραγωγική ανασυγκρότηση.

Η συγκεκριμένη συζήτηση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική οικονομία. Ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της χώρας, όμως η υπερβολική εξάρτηση από έναν περιορισμένο αριθμό δραστηριοτήτων μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία της οικονομίας σε εξωτερικές κρίσεις.

Η ενίσχυση της βιομηχανίας, της αγροτικής παραγωγής, της μεταποίησης και της τεχνολογίας θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία περισσότερων και διαφορετικών πηγών ανάπτυξης.

Η «μεγαλύτερη πίτα» ως βασική οικονομική λογική

Ένα από τα κεντρικά μηνύματα που περνά ο Αλέξης Τσίπρας είναι ότι η συζήτηση δεν πρέπει να αφορά μόνο την αναδιανομή του υπάρχοντος πλούτου.

Σύμφωνα με τη δική του προσέγγιση, χρειάζεται παράλληλα να αυξηθεί η παραγωγή και το συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα, ώστε να υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες για την κοινωνία.

Με απλά λόγια, η πρόταση κινείται σε δύο επίπεδα: μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα και δικαιότερη κατανομή του παραγόμενου πλούτου.

Αυτό είναι ένα κρίσιμο σημείο κάθε οικονομικού προγράμματος. Η αναδιανομή χωρίς ανάπτυξη έχει περιορισμένα περιθώρια, ενώ η ανάπτυξη χωρίς μηχανισμούς κοινωνικής διάχυσης μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες ανισότητες.

Το ζητούμενο, επομένως, είναι ο συνδυασμός των δύο.

Νερό και ενέργεια υπό δημόσιο έλεγχο

Σημαντικό μέρος των δηλώσεων του αφορά και τις υποδομές στρατηγικής σημασίας.

Ο Αλέξης Τσίπρας τάσσεται υπέρ της διατήρησης του νερού και των σχετικών δικτύων υπό δημόσιο έλεγχο, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για αλλαγές που αφορούν τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης.

Για τις ΔΕΥΑ υποστηρίζει ότι πρέπει πρώτα να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους και να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος τους, ώστε στη συνέχεια να ενισχυθεί ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης στη λειτουργία τους.

Το ζήτημα του νερού έχει ιδιαίτερη κοινωνική σημασία, καθώς αφορά μια βασική υπηρεσία καθημερινής χρήσης. Η συζήτηση για το ποιος πρέπει να έχει τον έλεγχο των δικτύων αφορά επομένως όχι μόνο οικονομικούς αλλά και πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Παρόμοια θέση εκφράζει και για την ενέργεια, την οποία θεωρεί στρατηγικό τομέα που χρειάζεται ισχυρή δημόσια παρουσία.

Στο επίκεντρο η πρόληψη των πυρκαγιών

Με αφορμή τις μεγάλες πυρκαγιές, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται και στην πολιτική προστασία.

Αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο της κλιματικής κρίσης στην ένταση και τη συχνότητα ακραίων φαινομένων, υποστηρίζει όμως ότι αυτό δεν αρκεί για να εξηγηθεί η συνολική εικόνα.

Κατά την άποψή του, το κρίσιμο ζήτημα είναι η πρόληψη και η προετοιμασία του κρατικού μηχανισμού.

Στο πλαίσιο αυτό κάνει ειδική αναφορά στα ηλεκτρικά δίκτυα και στην ανάγκη εκσυγχρονισμού τους, ενώ υποστηρίζει την υπογειοποίηση καλωδίων σε δασικές περιοχές ως μέτρο πρόληψης.

Η πρόληψη των πυρκαγιών αποτελεί ένα θέμα που αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία στην Ελλάδα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες, η ξηρασία και οι ισχυροί άνεμοι μπορούν να δημιουργήσουν ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες κατά τους θερινούς μήνες.

Περισσότερες αρμοδιότητες στους δήμους

Η πρόταση του Αλέξη Τσίπρα περιλαμβάνει και αλλαγές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Ο ίδιος υποστηρίζει ένα περισσότερο αποκεντρωμένο μοντέλο, στο οποίο οι αποφάσεις θα λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους πολίτες.

Μεταξύ των προτάσεων που αναφέρει είναι η επαναφορά δημοτικών κοινοτήτων με εκλεγμένους προέδρους, καθώς και η ενίσχυση διαδικασιών συμμετοχικού σχεδιασμού και συμμετοχικού προϋπολογισμού.

Η λογική πίσω από αυτές τις προτάσεις είναι ότι οι κάτοικοι μιας περιοχής γνωρίζουν καλύτερα από ένα κεντρικό διοικητικό όργανο αρκετές από τις καθημερινές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.

Η ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης, ωστόσο, προϋποθέτει και επαρκείς πόρους, σαφείς αρμοδιότητες και αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου.

Τι λέει για τα μη κρατικά πανεπιστήμια

Στο πρόγραμμα που παρουσιάζει περιλαμβάνεται και το ζήτημα των μη κρατικών πανεπιστημίων.

Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρει ότι μια κυβέρνηση υπό τον ίδιο θα επιδιώξει αλλαγές στον υφιστάμενο νόμο, με στόχο να διασφαλίζεται ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας των ιδρυμάτων και ένα συγκεκριμένο επίπεδο ποιότητας των σπουδών. Παράλληλα, σημειώνει ότι οποιαδήποτε κυβέρνηση οφείλει να κινείται μέσα στο θεσμικό πλαίσιο και να σέβεται τις δικαστικές αποφάσεις.

Η θέση αυτή δείχνει ότι η συζήτηση για τα μη κρατικά πανεπιστήμια παραμένει ανοιχτή και αφορά τόσο τον τρόπο λειτουργίας τους όσο και το πλαίσιο εποπτείας τους.

Οι επόμενες ανακοινώσεις στη Θεσσαλονίκη

Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν μέρος της προετοιμασίας για τις επόμενες πολιτικές ανακοινώσεις του Αλέξη Τσίπρα.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, στις 2 Σεπτεμβρίου αναμένεται ειδική εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη, στο Porto Palace, όπου θα παρουσιαστεί συνολικό οικονομικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα με ορίζοντα την «Ελλάδα του 2030». Στις 9 Σεπτεμβρίου έχει προγραμματιστεί η παρουσία του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και η καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου.

Επομένως, οι σημερινές τοποθετήσεις αποτελούν περισσότερο μια προαναγγελία των βασικών κατευθύνσεων παρά την τελική παρουσίαση ενός πλήρους κυβερνητικού προγράμματος.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις λεπτομέρειες: ποια θα είναι τα ακριβή φορολογικά μέτρα, ποιο θα είναι το δημοσιονομικό τους κόστος, πώς θα χρηματοδοτηθούν και ποιοι θα είναι οι μηχανισμοί εφαρμογής τους.

Το οικονομικό σχέδιο στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης

Οι προτάσεις που παρουσιάζει ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να προκαλέσουν πολιτική συζήτηση, καθώς αγγίζουν ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της καθημερινότητας των πολιτών: φόρους, μισθούς, κόστος ζωής, δημόσιες υπηρεσίες και ανάπτυξη.

Η μείωση της φορολογίας των μισθωτών, η προστασία της μεσαίας τάξης και η φορολόγηση του μεγάλου πλούτου αποτελούν τον βασικό οικονομικό άξονα. Παράλληλα, η πρόταση για ισχυρότερο δημόσιο ρόλο στο νερό και την ενέργεια και η έμφαση στην παραγωγική ανασυγκρότηση διευρύνουν το σχέδιο σε μια συνολική πολιτική πρόταση για την οικονομία και το κράτος.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα θα είναι η παρουσίαση των αναλυτικών μέτρων. Εκεί θα φανεί πώς ακριβώς μεταφράζονται οι πολιτικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες προτάσεις και ποια θα είναι η επίδρασή τους στα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τα δημόσια οικονομικά.

Για την ώρα, το βασικό μήνυμα που επιχειρεί να αναδείξει ο Αλέξης Τσίπρας είναι ότι η οικονομική πολιτική πρέπει, κατά την άποψή του, να συνδυάζει ανάπτυξη, ελάφρυνση της εργασίας και διαφορετική κατανομή των φορολογικών βαρών, ενώ παράλληλα το κράτος θα πρέπει να διατηρεί ισχυρό ρόλο σε κρίσιμες υποδομές και δημόσια αγαθά.

photo source:facebook/Alexis Tsipras